مصطفى نوراني اردبيلي
124
طب اسلامى ( فارسي )
باقلا - فول - جرجر - ( باقلا ) : باقلى مقوى باه است وسريع الانحدار از معده وغير مسدد وباقوه محلله ومنضجه وبا رطوبت فضليه وجهت قرحه أمعاء واسهال وقى وتنقيه سينه وشش وتقويت آن ومنع ريختن مواد رقيقه از دماغ وتسكين سعال وآب طبيخش جهت خشونت حلق وجلاء رطوبات ومنع تولد حصاة وتفتيح سده وضمادش با آرد جو جهت ضربه وورم پستان كه از انجماد شير باشد خصوصا هر گاه با سركه ونعناع پخته باشند وبا حلبه وعسل جهت تحليل دمل وورم بن گوش وبا كندر وگل سرخ وسفيدى تخم مرغ جهت برآمدگى حدقه وگل خطمى وأمثال آن جهت ورم خصيه واورام حاره وپخته آن با شراب جهت ورم حالبين وكلف ونمش وتحليل خنازير خصوصا با آرد جو وبا پيه خوك جهت نقرس مجرب دانسته اند وچون باقلى تازه را دو نصفه كنند وطرف اندرون آن را بر زخم زلو وأمثال آن گذارند قطع سيلان خون نمايد وبستن آن بر موضع گزيده سگ ديوانه باعث جذب سميت آن وضماد برگ وپوست آن جهت سوختگى آتش مرجب وگلش مسكن حرارت دماغ وچون در هاون قلعى سائيده در آفتاب گذارند خضاب نيكوست وخوردن باقلى مورث نفخ واختلاج وثقل دماغ وفساد ذهن است ومصلح آن جوشانيدن با روغن بادام وادويه حاره اضافه نمودن وخاكستر كاه باقلى جهت رفع آثار جرب سياه نافع است . باقلى قبطي باقلى نبطي : نوع ريزه باقلى معروف است به قدر ترمس وسياه لون منتسب آن در آبهاى ايستاده وبيخش سطبر مثل بيخ نى وبرگش بزرگتر از برگ باقلى بستاني وگلش سرخ وبه قدر گل سرخ بسيار قابض وموافق معده وبهترين ادويه قرحه أمعاء واسهال مزمن است ودر افعال بليغتر از باقلى معروف است